ජන කවි ස්වර රටා

ජන කවි කියන්නෙ අපේ ගැමි සංස්කෘතියේ ස්වර රටා විදහා පෙන්වීම. ඉපිද මියෙන බොහෝ හැඟීම්, දැනීම් කවියක් තුල සඟවා ඉවත විසි කොට සිත සංසුන් කර ගැන්ම කෙතරම් අපූරුද? එදිනෙදා සිදුවීම් ඇසුරෙන් ගෙතුනු මේ කව්, ගී, රස පූර්න වන්නේ ඒවායෙහි අව්‍යාජ බව මෙන්ම සරල බස් වහර නිසාය. ජන ජීවිතය හා බැඳුන එක් එක් ආකාරයේ ජන ගායනා අතර ගොයම් කවි, කමත් කවි, නෙළුම් කවි, පැල් කවි, පාරු කවි, ගැල් කවි, කුරක්කන් කවි, පතල් කවි, පිරුළු කවි, තේරවිලි කවි, උපදෙස් කවි, නැළවිලි ගී, බඹර කවි, ධීවර කවි මෙන්ම තවත් විවිධ ජන ගී අපට දක්නට ලැබෙනවා.  මේ අතර ඇති සමහර උපදෙස් කවි අකාලික ලෙස අදටත් ගැලපෙනවා.

ගොඩැල්ලේ තරම දැන ගෙන ළිඳ    කපනු
බො‍රැල්ලේ තරම දැන ගෙන උඩ    පනිනු
කඩුල්ලේ තරම දැන ගෙන වැට      බඳිනු
තමන්ගේ තරම දැන ගෙන කල්      අරිනු

අඳුරු කරුවලේ පඳුරට මුවා          වෙලා
විදුලි එළිය දැක ගිනිහුල ළිඳේ         හලා
අනුන් ලියන් දැක තම ලියට තල     තලා
දුවන මුවන් දැක නොදමවු නෙළූ     පලා

ගොහොරු මඩේ පය තද කර යන්ට   එපා
පාරු පදින සයුරේ පීනන්න             එපා
මෝරු සමග අමු මස් වළඳන්න        එපා
මාරු වුණත් උගතුන් හා වාද           එපා

පිටරට දනෝ මෙහි එති මිල      උපයන්ට
අප රට දනෝ එහි යති ධනවත්     වෙන්ට
පිට රට දනෝ කති බොති දිවි     පවතින්ට
අප රට දනෝ කති බොති මක බෑ  වෙන්ට

කොල්ලන් ගසට ඇර ගස මුල      නොසිටිල්ලා
බල්ලන් බුරා එනවිට පැන           නොදුවල්ලා
සෙල්ලන් කඩේ බඩු තර‍ඟෙට      නොගනිල්ලා
සෙල්ලන් කළොත් නිස්පල වෙයි     දැනගල්ලා